10.Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sorumluluk Sınav Soruları

10.Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sorumluluk Sınav Soruları WORD İndir

2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM  YILI
………………………………………………………  LİSESİ   

10.SINIF TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERSİ

SORUMLULUK YAZILI YOKLAMA  SINAV SORULARI
AD:                              SOYAD:                 SINIF:                        NO:

1-Dede Korkut hikayelerinin özellikleri ile ilgili 2 maddelik bilgi veriniz.
Anonimdir. Nazım-nesir karışık yazılmıştır. Kopuz eşliğinde anlatılır. Açık, sade bir dil kullanılmıştır.

2-Halk hikayelerinin özellikleri ile ilgili 2 maddelik bilgi veriniz.
Nazım-nesir karışık yazılmıştır. Saz eşliğinde, aşıklar tarafından anlatılır. Açık, sade bir dil kullanılır. Kerem ile Aslı, Ferhat ile Şirin gibi örnekleri vardır.

3- Milli edebiyat dönemi hikayenin özellikleri ile ilgili 2 maddelik bilgi veriniz.
Sade bir dil kullanılmıştır. Realizm akımından etkilenilmiştir. Anadolu, tarihi olaylar, batıl inançlar gibi konular işlenmiştir. Ömer Seyfettin, Halide Edip Adıvar gibi sanatçılar eser vermişlerdir.

4-Divan Edebiyatının özellikleri hakkında 2 maddelik bilgi veriniz.
Süslü, ağır bir dil kullanılmıştır. Daha çok bireysel konular(aşk, ayrılık, özlem vb) işlenmiştir. Aruz ölçüsü kullanılmıştır. Nazım birimi olarak beyit kullanılmıştır.

5- Halk Edebiyatının özellikleri hakkında 2 maddelik bilgi veriniz.
Sade ve açık bir dil kullanılmıştır. Hece ölçüsü kullanılmıştır. Nazım birimi dörtlüktür. Aşk, özlem ayrılık, kahramanlık gibi konular işlenmiştir.

6-Göz aydın hepimize Mübarek günler bize On bir ayın sultanı Hoş geldin evimize.
Yukarıda verilen ve genellikle tek dörtlükten oluşup hece ölçüsü ile söylenen şiirin nazım şekli nedir? Mani

7-Destanların özellikleri ile ilgili 2 maddelik bilgi veriniz.
Millidirler. Zaman ve mekan belirsizdir. Olağanüstü özellikler gösterir. Bir ulusu derinden etkileyen savaş, göç, doğal afet gibi olayları, kahramanlıkları anlatan uzun şiirlerdir.

8-Ergenekon Destanı, Göç destanı gibi örnekler vardır. “Bolu beyi, güvendiği ve sevdiği seyislerinden biri olan Yusuf’a : “Çok hünerli ve değerli bir at bul.” emrini verir. Seyis Yusuf, uzun süre Bolu beyinin isteğine göre bir at arar. Büyüdüklerinde istenen niteliklere sahip olacağına inandığı iki küçük tay bulur ve bunları satın alır. Bolu beyi bu zayıf tayları görünce çok kızar ve seyis Yusuf’un gözlerine mil çekilmesini emreder. Gözleri kör edilen ve işinden kovulan Yusuf, zayıf taylarla birlikte evine döner. Oğlu Ruşen Ali’ye talimat verir ve tayları büyütür.”
Yukarıda içeriği verilen destanın adı nedir?
Köroğlu Destanı

9-“Bir gün alışveriş merkezinde annemle birlikte gezerken oyuncak reyonuna daldım ve annemden uzaklaştım. Oyun oynarken bir anda annemi göremedim. Panikle etrafa bakındım ama bulamadım. Birkaç dakika sonra bir görevli beni fark etti ve yanına çağırdı. Annemin ismini söyledim ve anons yaptılar. Annem kısa süre içinde geldi ve beni bulduğunda hem rahatladı hem de biraz kızdı. O gün bir daha annemden uzaklaşmamam gerektiğini öğrendim.”
Yukarıdan alıntı olarak paylaşılan ve bireyin yaşamının bir bölümü hakkında bilgi veren metin hangi edebi türden alınmıştır. (10p)
Anı (Hatıra)

10- Hatıra türünün özellikleri hakkında 2 maddelik bilgi veriniz.

Anılarda; akıcı, anlaşılır ve samimi bir dil kullanılır. Öznel anlatımlardır. Anıda anlatılanlar kesin belge olarak kabul edilmez. Kahraman bakış açısıyla birlikte genellikle öyküleyici, betimleyici ve açıklayıcı anlatım kullanılır. Öğretici metinler arasında yer alır.

11- İlk edebi romanımızın adını ve yazarını yazınız.
Namık Kemal’in yazdığı İntibah ’tır.

12- Batılı teknikle yazılan ilk romanımızın adını ve yazarını yazınız.
Halit Ziya Uşaklıgil’in yazdığı Mai ve Siyah ’tır.

13-Deve derisinden veya mukavvadan kesilip boyanmış insan biçimlerini beyaz bir perde üzerine arkadan ışık vererek yansıtma yoluyla oynatmaya dayalı bir gösteri oyunudur. Doğaçlama olarak oynanır. Halkın ortak malıdır. İki asli oyuncusu vardır. Bu oyunculardan biri okumamış halkı; diğeri ise aydın ya da yarı aydın kimseleri temsil eder.
Yukarıda anlatılan Geleneksel Türk Tiyatrosunun türü nedir?
Karagöz

14-Yazılı bir metne bağlı kalınmadan doğaçlama olarak halkın ortasında (meydanda) oynanan Türk halk tiyatrosudur. Palanga adı verilen bir meydanda yenidünya adı verilen bir dekorla oynanır. İki asli oyuncusu vardır. Karagöz oyunu ile benzerlik gösterir.
Yukarıda anlatılan Geleneksel Türk Tiyatrosunun türü nedir?
Orta Oyunu

15- Meddahlık hakkında 2 maddelik bilgi veriniz.
Taklitler yaparak ve hoş hikâyeler anlatarak halkı eğlendiren sanatçıdır. Meddahlık için tek adamlı tiyatro da denilebilir. İskemlesi, mendili ve sopası vardır. Hikaye anlatırken bunları kullanır. Münir Özkul, Erol Günaydın gibi sanatçılar meddahlık geleneğini günümüze taşımışlardır.

16-Aşağıdaki parçada yay ayraç içindeki yerlere uygun noktalama işaretlerini yazınız.
Dalar dalmaz, Hasan( ‘)ın hayali gözümün önüne geliyor : (“ ) İftiracı, İftiracı (! ) (“ ) diye karşımda ağlıyordu ( .)

17-Aşağıda verilen cümlelerdeki altı çizili kelimeleri anlamaları bakımından(eş sesli, eş anlamlı, zıt anlamlı) değerlendiriniz. 
a) Düşümde bir at gördüm sonra ata bineyim derken düştüm. 
b) Saçları beyazlayan arkadaşına  “ak gezen” diyerek dalga geçti.  
c) Bu sene dar paça pantolon mu geniş paça pantolon mu moda? 
EŞ SESLİ EŞ ANLAMLI ZIT ANLAMLI

18-Aşağıda verilen cümlelerdeki altı çizili kelimeleri anlamaları bakımından(somut, soyut) değerlendiriniz.
d) Akıl mı bıraktılar adamda?  SOYUT
e) Çiçeklerin içinden en çok gülleri severim. SOMUT

19-“Gözüm hep yerde, bir taşı bile değişmiş gözükmeyen taşlı yola çıktım. Birden, başımı meydan okurcasına kaldırarak baktım eve. Hiçbir şey hatırlamadan bakmağa çalıştım. Fikretlerin, Nebahat’lerin evleri, yerli yerlerinde duruyordu. Saçakları biraz daha yıpranmıştı belki, pencere pervazları, eşikleri biraz daha çukurlaşmıştı herhalde, tahtaları kararmıştı. Bizimki ise apak, taze boyalı, serin, bıraktığımız gibi. Kapısının kırmızısı bile değişmemiş. Üst katın pencereleri örtülüydü, uyku içindeydi. “ Bilge KARASU 
Yukarıda verilen parçada hangi anlatım biçimi ağır basmaktadır?
Betimleyici Anlatım

20-Aşağıda verilen cümlelerde yazımı yanlış olan birleşik kelimeleri bulup yazınız.
a) Bugün, başhekim hastaların birkaçına ilaç yazdı.
b) O gün olanlardan, bana da uzun uzun söz etmek istiyordu.
c) İnternette çevrimiçi olanlarla iletişim kurup onlardan bilgi aldık.

Not: Sınav süresi 40 dakikadır. Başarılar.

                                                                        ………………….                        

                                            Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni