1.     Medine’ye hicreti hazırlayan sebeplerden iki tanesini yazınız.

¾    Maruz kaldıkları sosyal baskılar sebebiyle Mekke’de dinlerini özgürce yaşayamayan Müslümanların can güvenliğinin kalmaması.

¾    Hz. Peygamber’in şahsına yönelik alay, hakaret ve fiziki saldırılar teb­liğ süreci boyunca sürmesi

¾    Mekkelilerin inkârlarında ısrar etmesi yüzünden şehirdeki tebliğ faaliyetlerinin tıkanma noktasına gelmesi

¾    Birinci ve İkinci Akabe Biatleriyle Yesrib’den gelen davet

2.     Mekkelilerin inkârlarında ısrar etmesi yüzünden şehirdeki tebliğ faaliyetleri tıkanma noktasına gelince Peygamber Efendimiz (s.a.v) tebliğ için önce nereye yönelmiştir? Yazınız.

Taif

3.     Peygamber Efendimiz (s.a.v) tebliğ için yöneldiği Taife kiminle beraber gitmiştir? Yazınız.

Azatlı kölesi Zeyd b. Harise ile gitmiştir.

4.     Peygamber Efendimiz (s.a.v) tebliğ için önce yöneldiği Taif’de neler yaşamıştır? Yazınız.

¾    Taifliler İslam davetini kabul etmedikleri gibi alaycı ifadeler kullana­rak Peygamber Efendimize çeşitli hakaretler­de bulundular. Bununla da yetinmeyip Sevgili Peygamberimizi taşlattılar.

¾    Hz. Peygamber bu görüşmeyi gizli tutmalarını rica ettiği hâlde onlar, bunu dikkate almayıp derhal Kureyşli müşriklere haber verdiler.

5.     Taif’ten beklediği desteği göremeyince Allah Resulü ne yapmıştır? Yazınız.

Üzgün ve çaresiz bir hâlde Mekke’ye geri dönmeye karar vermiştir.

6.     Taif yolculuğundan olumlu bir netice elde edemeyen Resulullah, teb­liğ (İslam’ı anlatma) faaliyetlerini bıraktı mı? Açıklayınız.

Bırakmadı. Teb­liğ faaliyetlerini Mekke’nin dışından gelen insanlar üzerinde yoğunlaştırdı.

7. Medineli Hazrec kabilesinden altı Müslümanın Hz. Peygamber’le buluşmak için sözleştikleri gün gelince on iki kişiden oluşan kafile Peygamberimizle sözleştikleri yere gittiler. Burada Peygamber Efendimizle buluşarak onu geliş­melerden haberdar ettiler. Peygamberimize;  Allah’a (c.c) hiçbir şeyi ortak koşmayacaklarına, hırsızlık yapmayacaklarına, zina etmeyeceklerine, çocuklarını öldürmeyeceklerine, kimseye iftira atmayacaklarına, Hz. Peygamber’e karşı gelmeyeceklerine dair söz vererek biat (bağlılık sözü) et­tiler. 621 yılında gerçekleşen bu biatın ismi nedir? Yazınız.

    Birinci Akabe Biatı

8. Peygamber Efendimiz, Birinci Akabe Biatinden sonra şehir halkına İslam’ı öğretmesi ve ora­daki tebliğ faaliyetlerini organize etmesi için Yesrib’e kimi göndermiştir? Yazınız.

 Musab bin Umeyr

9. İkisi kadın toplam yetmiş beş Yesribli Müslümandan oluşan bir kafile, hac mevsiminde Mekke’ye geldi. Peygamber Efendimizle gizlice haberleşerek hac vazifesini tamamladıktan sonra bir gece kararlaştırdıkları yerde buluşmak üzere sözleştiler. Yesribliler, planladıkları vakitte küçük gruplar hâlinde gizlice oraya gittiler. Burada yapılan görüşme sırasında Yesribliler Hz. Peygamber’i şehirlerine davet ettiler. Bu tekliften mem­nuniyet duyan Allah Resulü onlardan; Resulullah’ı ailelerini korudukları gibi koruyacaklarına, Allah Resul’üne her şartta itaat edeceklerine, bollukta da darlıkta da gerekli mali yardımlarda bulunacaklarına, iyiliği emredip kötülüğü önlemeye çalışacaklarına, hiç kimseden çekinmeden hak üzere bulunacaklarına dair söz aldı. 622 yılında gerçekleşen bu biatın ismi nedir? Yazınız.

İkinci Akabe Biatı

10.        I. Ve II. Akabe Biatlerinin farklı yönlerini yazınız.

Birinci Akabe Biati’nde Hz. Peygamber Yes­riblilerden dinî konularda bireysel sözler almıştır. İkinci Akabe Biati’nde ise Hz. Peygamber’in Yesriblilerden al­dığı sözler daha çok toplumsal konuları içerir ve Yesribli Müslüman­larla siyasi bir ortaklık kurulmasına yöneliktir.

11.        I. Ve II. Akabe Biatlerinin ortak yönlerini iki tanesini yazınız.

¾    İslamiyeti kabul ettiklerini beyan etmişlerdir.

¾    Allah Resulü’ne her şartta itaat edeceklerine söz verdiler.

¾    Kötülükten uzak durup iyilik yapacaklarına söz vermişlerdir.

12.        Akabe Biatlerinin sonuçlarından iki tanesini yazınız.

¾    Birbirine düşman olan Yesribli Arapların İslam paydasında birleşmesi,

¾    Baskı al­tındaki Mekkeli Müslümanlar için sığınılacak bir yurt bulunması,

¾    Tıkan­ma noktasına gelen tebliğ faaliyetleri için yepyeni bir imkânın doğması

13. Kureyş kabilesinden Yesrib’e ilk hicret eden kişi kimdir? Yazınız.

Ebu Seleme (r.a)

14.        Peygamberimizin (s.a.v) Yesrib’e (Medine’ye) hicret hazırlıklarından iki tanesini yazınız.

¾    Hz. Peygamber Medine’ye hicret için Hz. Ebu Bekir’den gizlilik içinde hazırlık yapmasını istedi.

¾    Hicret sırasında Hz. Peygamber ve Hz. Ebu Bekir’e rehberlik etmesi için Abdullah bin Uraykıt isimli kılavuzla anlaşıldı.

¾    Hz. Peygamber, Hz. Ali’ye Mekkelilere ait olan emanetleri teslim etmesi ve düşmanlarını yanıltması için yatağında yatmasını tembihledi.

¾    Bilinen Yesrib güzergâhı yerine farklı bir yol tercih edildi.

¾    Hz. Ebu Bekir, oğlu Abdullah’tan (r.a) Sevr’de bulundukları süre boyunca Mekke’den bilgi getirmesini istedi.

¾    Hz. Ebu Bekir, azatlısı Amir bin Füheyre’den çobanlığını yaptığı sürüyü mağara civarında otlatmasını istedi. Böylece hem Abdullah’ın (ra) izlerinin silinmesi sağlandı hem de sürüden süt temin edildi.

15.        Mekkeli Müşriklerin hicreti engelleme çabalarından iki tanesini yazınız.

¾    Müşrikler, Mekke’nin çevresini ve dağlarını aramaya koyuldular.

¾    Süvariler ile uzak bölgelere haber gönderildi.

¾    Hz. Peygamber’in gitme ihtimaline karşılık sahil bölgelerine ulaklar sevk edildi.

¾    Çevredeki su kuyularının sahiplerine haber yollandı.

¾    Hz. Peygamber’in yakalanması karşılığında büyük ödüller vaat edildi.

¾    Hz. Peygamber’i takip etmek için iz sürmekte mahir Kürz bin Alkame ile Süraka bin Malik görevlendirildi.

16.        İslam’ın ilk mescidinin adını yazınız.

     Kuba mescidi

17.        İlk cuma namazı nerede kılınmıştır? Yazınız.

     İslam'ın ilk mescidi olan Kuba Mescidi'nin yaklaşık 900 metre kuzeyinde bulunan Ranuna Vadisi’inde

18.        Peygamberimiz (s.a.v) Yesrib’e hicret ettikten sonra bu şehrin ismi ne olmuştur? Yazınız.

      Medine-i Münevvere

19.        İslamiyet, Mekke şehrinde doğmasına rağmen İslam toplumu Medine’de oluşmuştur? Bunun sebebini açıklayınız.

     Müslümanlar, yeni yurtları olan Medine’de siyasi, kül­türel ve ekonomik anlamda tam bağımsızlıklarına kavuşmuştur.

20.        Hz. Peygamber’in hicret sonrasında gerçekleştirdiği ve İslam toplumunun oluşmasını sağlayan faaliyetlerden iki tanesini yazınız.

¾    Mescid-i nebevi’nin inşası

¾    Muahat (Kardeşlik) uygulaması

¾    Medine vesikası

¾    Medine pazarının kurulması

¾    Ezan okunmaya başlanması

¾    Kıblenin değişmesi

¾    Ashab-ı suffe’nin oluşması

¾    İslam’a davet mektupları gönderilmesi

¾    Heyetlerin Medine’ye gelmesi

¾    Seriyyelerin gönderilmesi

¾    Gazvelerin gerçekleşmesi

¾    Münafıklarla mücadele edilmesi

21.        Mekke’den Medine’ye hicret eden Hz. Peygamber’in ilk yaptığı faaliyet ne olmuştur? Yazınız.

     Müslümanların bir araya geleceği bir mescid inşa etmek olmuştur.

22.        Mescid-i Nebevi’nin yapımı tamamlanıncaya kadar Allah Resulü, Medine’de kimin evinde misafir olmuştur? Yazınız.

Yedi ay boyunca Ebu Eyyüb Ensari’nin evinde misafir kalmıştır.

23.         Hz. Peygamber, Mescid-i Nebevi’nin güney tarafına bakan giriş kıs­mına Medine’de kalacak yeri olmayanların barınması için bir gölgelik yaptırmıştı. Kıble’nin Kâbe’ye çevrilmesi üzerine bu bölüm daha sonra mescidin kuzeyine alındı. Mescid-i Nebevi’nin bir parçası olarak inşa edilen bu mekân, zamanla eğitim ve öğretimin yapıldığı önemli bir merkez hâline geldi. Burada kalıp eğitim öğretim faaliyetlerini sürdürenlere ne isim verilir? Yazınız.

Ashab-ı suffe

24.        Hz. Peygamber’in bizzat başında bulunmadı­ğı, sahabeden birinin komutasında gönderdi­ği askerî birliklere ne denir? Yazınız.

Seriyye

25.        Peygam­berimizin bizzat komuta ettiği askeri birliklere ne denir? Yazınız.

Gazve

26.        Seriyye ve gazvelerin genel amacını açıklayınız.

¾    İs­lam davetinin yayılmasına engel teşkil eden unsurları ortadan kaldırmak,

¾    Müslümanların dinlerini özgürce yaşayabilecekleri bir ortam oluşmasını sağlamaktır.

27.        Dayanışma konusunda ödev hazırlarken bilgisayarda arama motorundan araştırma yapan Ahmet, 6 Şubat depremleriyle ilgili bir haberle karşılaştı. Haberde ülkemizin pek çok yerinden vatandaşların yazlık evlerini depremde evini kaybedenlere tahsis ettiği hatta bazı vatandaşların depremzedeleri uzun süre kendi evlerinde misafir ederek onlarla sofralarını paylaştığı yazıyordu. Ahmet haberi okuyunca Hz. Peygamber Dönemi’ni hatırladı ve çok duygulandı.

Buna göre Ahmet, Hz. Peygamber Dönemi’ndeki hangi gelişmeyi hatırlamıştır? Sebepleriyle birlikte açıklayınız.

Muahat (Kardeşlik) uygulaması.

Bütün varlıklarını Mekke’de bırakan Kureyşli Müslümanların maddi ve manevi ihtiyaçları kardeşleştirme faaliyeti sayesinde karşılanmış­tır. Kar­deşliği üst bir seviyeye taşıyan Ensar, yurtlarını terk edip gelen mu­hacirlere evlerini açmak suretiyle onları şehirde misafir etmiştir. 6 Şubat depremlerinde de evlerini kaybeden depremzedelere Anadolu insanı yazlık evlerini vererek onların barınma ihtiyacı karşılaşmıştır. Tıpkı Ensar’ın muhacirlere yaptığı gibi kardeşlerine yardım etmiştir.

NOT: Her sorunun doğru ve tam cevabı 10 puandır. Sınav süresi 40 dakikadır. Başarılar.            

   ……………………           
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmeni

2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI

………………………………………………………  LİSESİ

10.SINIF PEYGAMBERİMİZİN HAYATI DERSİ

2.DÖNEM  2.ORTAK YAZILI YOKLAMA  SINAV SORULARI

AD:                            SOYAD:                           SINIF:                        NO:

1.             Seriyye ne demektir? Açıklayınız.

Hedef ve planını Hz. Muhammed’in (sav) belirleyip kendisinin katılmadığı ve bir sa­habiyi komutan tayin ettiği askerî harekâtlara denir.

2.             İlk seriyye hangisidir? Yazınız.

Hz. Hamza komutasın­daki seferdir.

3.             Gazve ne demektir? Açıklayınız.

Hz. Peygamber'in bizzat katılıp yönettiği askerî harekâtlara denir.

4.             İlk gazve hangisidir? Yazınız.

Ebva (Veddan) Gazvesi

5.             Müslümanlar açısından seriyye ve gazvelerin amaçlarından iki tanesini yazınız.

a)             Müslüman nüfuzu altındaki topraklardan geçmenin Me­dine yöneticisi Hz. Peygam­ber’in (s.a.v) izniyle olabileceğini kabul ettirmek.

b)            Müslümanların gücünü gös­tererek müşrikleri barışa ve İslam’a davet etmek

c)             Kervan yollarını kontrol ede­rek Mekke ekonomisini baskı altında tutmak

d)            Hicret'ten önce el konulan mallarını onlardan geri almak

6.             İslam dini hangi durumlarda savaş yapılmasını emreder? Açıklayınız.

Sadece zulüm ve saldırı karşısında yapılması­nı emreder.

7.             İslam dininin savaş hukukunu açıklayınız.

Allah Teala, savaşın sadece Allah (c.c) yolunda olmasını temel meşruluk şartı saymaktadır. İslam dini savaşlarda çocuklara, yaşlılara ve kadınlara zarar verilmemesini emrederek hukuki sınırlar koymuş­tur. Bu kural hak ve hukukun yolunu açarak toplumu her türlü kötülükten arındırmayı amaçlar.

8.             Bedir neden önemli bir yerdir? Açıklayınız.

Bedir, Arap Yarımadası'nın genel yapısına göre su kaynaklarının daha çok bulunduğu bir yerdir. Mekke-Medine yolunun Şam kervan yoluyla birleştiği yerde, ticaret kervanlarının sık geçtiği bir güzergâh üzerinde bulunur ve önemli bir konaklama noktasıdır.

9.             İslam barış odaklı bir din olmakla beraber müşriklerin inananlara sürekli sal­dırmaları üzerine Müslümanların varlıklarını devam ettirebilmeleri için savaş­maktan başka seçeneği kalmamıştır. Böyle bir ortamda müslümanları müşrik­lerle savaşa götüren sebeplerden iki tanesini yazınız.

¾            Müşriklerin müslümanlara yönelik tehditleri

¾            Ticaret yollarındaki çatışmalar

¾            Abdullah bin Cahş’ın seriyyesi

10.        Bedir gazvesinde müslü­manların amacı nedir? Açıklayınız.

Savaşmak değil müşriklerin bin deve, elli bin dinar sermaye ile hazır­ladığı Ebu Süfyan başkanlığındaki kervana ulaşmaktır.

11.        Hz. Peygamber'in Bedir Gazvesi’ne giderken bazı sahabileri savaşmadan geri göndermesinin sebebi nedir? Açıklayınız.

Peygamberimiz yaşı küçük olduğu için sekiz genci şehre geri göndermiştir.

12.        Müslümanlar, Ebu Süfyan’ın kervanını ele geçirmek ya da Mekke ordusuyla savaşmak arasında karar verirken tartışırlar. Karar sürecini etkileyen durumları yazınız.

Hz. Muhammed (s.a.v) gazve hazırlıkları sırasında, davetten stratejilere kadar her konuda sahabe ile istişare eder. Habercilerden, Ebu Süfyan’ın kervanı ile sahilden kaçtığını ve Mekke ordusunun doğrudan üzerlerine geldiğini öğrenince Müslümanları toplar ve onlara:

“Ey Müslüman topluluğu! Kureyş ordusu Mekke’den çıktı; üzerimize doğru büyük bir öfke ve azgınlıkla geliyor. Ne dersiniz? Sizce kervanın peşine düşmek mi daha uygundur yoksa gelen Kureyş ordusu ile savaşmak mı?” diye sorar.

Hz. Peygamber’in bu sorusu üzerine bazı müslümanlar, kervanı ele geçirmenin daha kolay oldu­ğunu Mekkeliler ile çatışmaya gerek olmadığını söyler. Hz. Muhammed (sav) kervanın ve Mekke ordusunun durumunu açıkladıktan sonra Hz. Ebu Bekir, tereddüt içinde olan orduya müşriklerle savaşmanın daha uygun olduğunu vurgulayan bir konuşma yapar. Bunun üzerine muhacirlerden Mikdat bin Amr ve ensardan Sad bin Muaz Hz. Muhammed’e olan iman ve bağlılıklarını ifade eder. Hz. Peygamber, Enfal suresinin 7 ve 8. ayetlerinde Allah’ın (c.c) buyurduğu gibi kolay olanı değil, hakkı hâkim kılmak için mücadele etmeyi tercih eder. Bu karar üzerine ordunun, müşrikleri nerede karşılayacağını ve savaş alanındaki yerleşimini istişare ederler.

13.        Hz. Peygamber’in savaş stratejilerini belirlerken ashabıyla yaptığı istişarelerin önemini yazınız.

Peygamberimiz (s.a.v), İsabetli stratejiler belirlemeyi, ordunun motivasyonunu artırmayı, hata riskini en aza indirmeyi ve İslam ümmetine birlikte karar alma kültürünü miras bırakmayı sağlamıştır.

14.        Aşağıdaki ifadeler doğru ise ifadelerin başına (D), yanlış ise (Y) yazınız.

a)             (....D…) Bedir Savaşı, İslam tarihindeki ilk büyük savaştır.

b)            (..Y...) Bedir Savaşı’nda müslümanlar sayıca müşriklerden daha fazladır.

c)             (..D...) Hz. Peygamber, Bedir Savaşı öncesinde ashabıyla savaş stratejileri hakkında    

             istişareler yapmıştır.

d)            (...D..) Ebu Süfyan, kervanın kurtulduğunu öğrendikten sonra savaşın gereksiz olduğunu düşünmüştür.

e)             (...Y..) Bedir Savaşı’nda müslümanlar, müşriklerden daha iyi teçhizata sahiptir.

15.        Bedir savaşı öncesinde müslümanların ordusunun durumunu açıklayınız.

Kumandan: Hz. Muhammed (s.a.v)

Ordu: 314 kişi, 9-10 kişi zırhlı, 70 deve, 2 at

16.        Bedir savaşı öncesinde müşriklerin ordusunun durumunu açıklayınız.

Kumandan: Ebu Cehil

Ordu: 1000 asker, 700 deve, 100 süvari

17.        Aşağıdaki Bedir savaşı ile ilgili verilen cümleleri uygun ifadelerle tamamlayınız.

Secdeye, on, Mübareze, Hz. Osman, elli, meleklerini, Ebu Süfyan, su, yetmiş, anlaşma, örtüye, rüzgarı, ondört, Hz. Ebubekir, kum, Ebu Cehil, Hz. Ali, el-Ariş, suffe, Hz. Ömer, Musab bin Umeyr

¾            Hz. Peygamber (s.a.v) savaş kararından sonra ….HZ. EBU BEKİR…. ile keşfe çıkmış ve Mekke ordusu hakkında bilgi toplamıştır.

¾            Bedir savaşı başlamadan önce Hz. Muhammed (s.a.v) için alana hâkim bir yerde karargâh olarak kullanılabilecek bir gölgelik (..el-ARİŞ..) yapılır.

¾            Hz. Peygamber, genel komutanlık sancağını (beyaz sancağı) taşımak için ….MUSAB BİN UMEYR’i….. görevlendirmiştir.

¾            Hz. Peygamber, bilgi toplamak için görevlendirdiği Ammar bin Yasir ve Ab­dullah bin Mesud’dan Kureyş ordusunun huzursuz ve korku içinde olduğunu öğrenmiştir. Bunun üzerine barış sağlamak için son bir hamle yapmış ve …..HZ. ÖMER’i…… elçi olarak müşriklere göndermiştir.

¾            Hz. Ömer müşriklere, bırakıp gitmelerini, müslümanların onlarla savaşmak istemediğini söylemiştir. Bu teklife bazı müşrikler olumlu baksa da ……EBU CEHİL’in…….. kışkırtıcı ve etkili konuş­maları birçok Mekkelinin savaşmaya karar vermesine neden olmuştur.

¾            O dönemde savaşların “…MÜBAREZE….” denilen teke tek karşılıklı vuruşmay­la başlaması âdetti.

¾            Hz. Peygamber'de karargâhında ….SECDEYE… kapanarak Allah’tan (cc) yardım ve zafer niyaz etmiştir. Savaşın kızıştığı bir sırada Allah Resulü yerden bir avuç ….KUM… almış ve müşriklere serperek “Yüzleri kara olasıca! Allah'ım! Onların kalplerine korku ve ayaklarına titreme ver! ” diye dua etmiştir.

¾            Bedir Savaşı’nda Allah’ın (c.c) bir diğer desteği de …MELEKLERİNİ.. gönder­mesidir.

¾            Hz. Peygamber, müşrikleri takip eden ….HZ. ALİ… ve yanındakilere özellikle savaşa zorla katılan bazı kişileri öldürmemelerini emret­miştir.

¾            Savaş sona erdiğinde müşriklerden ….YETMİŞ… kişi öldürülmüş ve yetmiş kişi de esir edilmiştir. Mekke’nin ileri gelenlerinden Ebu Cehil ve Ümeyye bin Halef ölen kişilerdendir. Müslümanlardan ise …..ON DÖRT….. kişi şehit olmuştur.

18.        Bedir savaşının müslümanlar açısından sonuçlarından iki tanesini yazınız.

¾            Müslümanların ve İslam Devleti’nin Arap Yarımadası’ndaki tanınırlığı art­mıştır.

¾            Hz. Peygamber, İslam’ı tebliğ için daha geniş bir alan bulmuştur.

¾            Suriye ticaret yolunu kullanacakların müslümanlara tabi olacakları kesin­leşmiştir.

¾            Hz. Peygamber’in tutum ve davranışları İslam savaş hukukunun temel­lerini oluşturmuştur.

¾            Müslümanlar Bedir’deki zaferin aslında kendilerinden değil Allah’tan (c.c) gelen bir lütuf olduğunu fark edip Allah’ın (c.c) yardımına inandıkları ve güvendikleri sürece zafere ulaşacaklarını anlamışlardır.

¾            İslam Devleti’nin dine dayalı siyasal yapısının sağlamlaştığı ortaya kon­muştur.

¾            Hz. Peygamber’in uyguladığı esir siyaseti oldukça olumlu sonuçlar ver­miştir. Çünkü serbest bırakılan esirlerin bir kısmı gördükleri muameleden etkilenerek Mekke’de Müslüman olduklarını ilan etmişler ve İslam’ı tebliğ için mücadele etmişlerdir.

19.        Hz. Peygamber Bedir esirlerine iyi davranılmasını ve başlarına koyduğu sahabi ile Medine’ye getirilmesini istemiştir. Öyle ki Müslümanlar yürürken esirler deve sırtında getirilmiştir. Yemek ve su verilerek gerekli ihtiyaçları giderilmiştir. Hz. Peygamber “Umarım bir gün hoşlanacağın duruma gelir” diyerek Hz. Ömer’in bir esire zarar vermesini engellemiştir.

Hz. Peygamber henüz Medine’ye varmadan esirlere ne yapılacağı konusunda Hz. Ebu Bekir ve Hz. Ömer ile istişare etmiştir. Hz. Ebu Bekir, Mekke’de akrabaları olduğu için esirlerin fidye alınarak serbest bırakılmalarını tavsiye etmiştir. Hz. Ebu Bekir'e göre bu onların hidayetine vesile olabilir. Peygamberimiz, Hz. Ebu Bekir’in görüşünü benimsemiş ve İslam’ın engin ba­ğışlayıcılığına örnek olmuştur. Alınan bu karar üzerine Hz. Peygamber, yaptığı istişarelerle esirler için bin dirhemden dört bin dirheme kadar fidye belirlemiştir. Mali durumu yerinde olanlardan fidye alarak onları serbest bırakmıştır. Hatta Hz. Peygamber’in amcası Abbas dahi savaşa katıldığı için fidye vererek kurtulmuştur. Bunun yanında esirlerden mali durumu iyi ol­mayıp okuma yazma bilenler, on Müslüman çocuğa okuma yazma öğretmeleri karşılığı serbest bırakılmıştır. Hiçbir imkânı olmayanlar ise sadece Müslümanların aleyhine çalışmayacaklarına dair söz vermeleri şartıyla serbest bırakılmıştır. Hz. Peygamber'in damadı Ebulas da esirler arasındadır. Hz. Zeyneb fidye olarak annesi Hz. Hatice’nin düğünde verdiği gerdanlığı gönderir. Gerdanlık gelince Hz. Peygamber tanır ve oldukça duygulanır. Ashabından Ebulas'ı bırakmala­rını ve gerdanlığı da iade etmelerini rica eder.

a)             Hz. Peygamber’in esirlere iyi davranmasının bireysel ve toplumsal etkileri neler olabilir?

Hz. Peygamber’in (s.a.v.) esirlere iyi davranması, bireylerde merhamet, vicdan ve adalet bilincinin gelişmesini sağlamış, birçoğunun kendi iradeleriyle İslam'a girmelerini sebep olmuştur.

Toplumda ise İslam’ın insanı merkeze alan, şiddeti değil ıslahı önceleyen bir anlayışa sahip olduğu algısını güçlendirmiş, farklı topluluklar arasında güven ortamı oluşturmuştur.

Hz. Peygamber’in esirlere yönelik insani tutumu, daha sonraki İslam devletlerinde uygulanacak olan savaş hukuku ve esir hakları için temel bir model (örneklem) teşkil etmiştir.

Bedir Esirleri olayı, Hz. Muhammed’in (s.a.v.) yalnızca bir komutan değil; aynı zamanda ahlak, adalet ve merhamet rehberi olduğunu ortaya koymaktadır. Bu örnek uygulamalar, İslam toplumunun temelini oluşturan insani ve evrensel değerleri güçlü biçimde yansıtmıştır.

b)            Esirlerin serbest bırakılmasında uygulanan farklı yöntemler, İslam’ın temel değerleri açısından nasıl bir anlam taşımaktadır?

 İslam’ın adalet, ilim, merhamet ve toplumsal fayda ilkelerine verdiği önemi göstermektedir. Bu uygulamalar, İslam’ın intikamcı değil eğitici, onarıcı ve insanı kazanmaya yönelik bir din olduğunu ortaya koymaktadır.

c)             Hz. Peygamber'in, Bedir esirlerinden damadı Ebulas'ı serbest bırakması onun liderlik anlayışındaki merhamet, adalet ve aile bağlarına verdiği önemi nasıl gösterir?

Hz. Peygamber (s.a.v.), Ebulas’ı serbest bırakırken adalet ilkesinden sapmamış, ancak merhamet ve aile bağlarını da göz ardı etmemiştir. Bu tutum, onun liderliğinde hukuk ile insanî duyguların dengeli biçimde bir arada yürütüldüğünü ve kişisel yakınlıkların ayrıcalık sebebi yapılmadığını göstermektedir.