11.Sınıf Görsel Sanatlar Yıllık Planı
11.Sınıf Görsel Sanatlar Yıllık Planı WORD İndir

2026 - 2027 EĞiTiM ÖĞRETiM YILI
………………………………………………LİSESİ

11.SINIF GÖRSEL SANATLAR DERSİ
ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK DERS PLANI

AY

HAFTA

SAAT

ÖĞRENME ALANI

KAZANIM

ETKİNLİKLER

AÇIKLAMALAR

ALT ÖĞRENME ALANI

EYLÜL

1.HAFTA(08-14)

2 SAAT

ÖĞRENME ALANI 1: SANAT ELEŞTRİSİ VE ESTETİK

1. Modernizm öncesi Batı resim sanatının gelişimini açıklar. a) Gotik dönemin daha çok mimaride gelişme gösterdiği vurgulanır. b) Rönesans dönemi resminin özellikleri üzerinde durulur. Dönemin önde gelen ressamlarından Leonardo da Vinci, Michelangelo ve Raffaello Sanzio’nun eserlerinin incelenmesi sağlanır

1.2.3.4.5. Ortaçağ resim sanatı dönemine ait Giotto’nun “Hz. İsa’nın Başında Ağlayanlar” freskosu, Gotik resim sanatına ait Jan Van Eyck’in “Arnolfinin Düğünü” adlı tablosu, Rönesans dönemine ait Rembrandt’ın “Dr. Nicholas Tulp’un Anatomi Dersi” adlı tablosu, Barok dönemine ait Diago Velasquez’in “Las Meninas” adlı eserlerinin tıpkı basımları sınıf tahtasına asılır.

! Bu alt öğrenme alanında aşağıdaki sanat akımları ele alınacaktır. a) Empresyonizm b) Ekspresyonizm c) Kübizm ç) Fovizm d) Dadaizm e) Fütürizm f) Sürrealizm g) Soyut sanat h) Popart

ALT ÖĞRENME ALANI: BATI RESİM SANATI NA GENEL BAKIŞ

EYLÜL

2.HAFTA(15-21)

2 SAAT

ÖĞRENME ALANI 1: SANAT ELEŞTRİSİ VE ESTETİK

1. Modernizm öncesi Batı resim sanatının gelişimini açıklar. c) Barok dönemi resminin özellikleri üzerinde durulur. Dönemin önde gelen ressamlarından Rembrandt, Rubens ve Diego Velazquez’in eserlerinin incelenmesi sağlanır.

 

 

ALT ÖĞRENME ALANI: BATI RESİM SANATI NA GENEL BAKIŞ

EYLÜL

3.HAFTA(22-28)

2 SAAT

ÖĞRENME ALANI 1: SANAT ELEŞTRİSİ VE ESTETİK

1. Modernizm öncesi Batı resim sanatının gelişimini açıklar. d) Romantizm sanat akımının, bazı kaynaklarda modernizmin başlangıcı bazı kaynaklarda ise modern dönem öncesine ait olduğu belirtilerek kısaca akımın özellikleri üzerinde durulur.

 

! Kazanım nu. : 2 Çağdaş sanat akımlarının özellikleri nin açıklanması, verilen örnekler üze rinden yapılmalıdır.

ALT ÖĞRENME ALANI: BATI RESİM SANATI NA GENEL BAKIŞ

EKİM

4.HAFTA(29-05)

2 SAAT

MODERN SANAT AKIMLARI

1. Modern sanat akımlarının ortaya çıkış nedenlerini açıklar.

1.2.3. “Empresyonizm’den Pop-Art’a” (bk. Etkinlik örneği. s. 149) ??1.2.3. Öğrenciler, incelenecek çağdaş sanat akımı sayısı kadar gruplara ayrılır. Her gruba bir akım verilerek ansiklopedi, kitap, sanal müzeler, sanatçı siteleri vb. kaynaklardan araştırma yapmaları istenir.

Çağdaş sanat akımlarının temsilcilerini tanır.

ALT ÖĞRENME ALANI: BATI RESİM SANATI NA GENEL BAKIŞ

EKİM

5.HAFTA(06-12)

2 SAAT

MODERN SANAT AKIMLARI

2. Modern sanat akımlarının özelliklerini örneklerle açıklar . Fovizm, empresyonizm

Sınıfta farklı çağdaş sanat akımlarını temsil eden eserler sergilenir. Her bir esere bir numara verilir. Sınıf tahtasına akımların adları karışık sıra hâlinde yazılır.

Bu alt öğrenme alanı, 9. sınıf görsel sanat kültürü öğrenme alanındaki sanat eserlerini inceleme alt öğrenme alanı ile ilişkilendirilir

ALT ÖĞRENME ALANI: BATI RESİM SANATI NA GENEL BAKIŞ

EKİM

6.HAFTA(13-19)

2 SAAT

MODERN SANAT AKIMLARI

2. Modern sanat akımlarının özelliklerini örneklerle açıklar kübizm, fütürizm

 

 

ALT ÖĞRENME ALANI: BATI RESİM SANATI NA GENEL BAKIŞ

EKİM

7.HAFTA(20-26)

2 SAAT

MODERN SANAT AKIMLARI

2. Modern sanat akımlarının özelliklerini örneklerle açıklar dadaizm, sürrealizm

Öğrenciler, çağdaş sanat akımları ilgili birer soru-cevap hazırlar. Hazırlanan sorular, bir araya toplanır; kura çekilerek seçilen sorularla sınıfta bilgi yarışması düzenlenir.

 

ALT ÖĞRENME ALANI: BATI RESİM SANATI NA GENEL BAKIŞ

EKİM-KASIM

8.HAFTA(27-02)

2 SAAT

MODERN SANAT AKIMLARIMODERN SANAT AKIMLARIMODERN SANAT AKIMLARI

2. Modern sanat akımlarının özelliklerini örneklerle açıklar soyut sanat ve soyut ekspresyonizmin öz ve biçimsel özellikleri örnekler üzerinden açıklanır.2. Modern sanat akımlarının özelliklerini örneklerle açıklar soyut sanat ve soyut ekspresyonizmin öz ve biçimsel özellikleri örnekler üzerinden açıklanır.

Öğrenciler gruplara ayrılır. Çağdaş sanat akımları bu gruplara paylaştırılır. Grup bireyleri, akımın öncü sanatçıları rolünü üstlenerek dönemin özelliklerini, akımın çıkış nedenlerini ve eserlerini anlatan bir canlandırma hazırlar.

 

ALT ÖĞRENME ALANI: BATI RESİM SANATI NA GENEL BAKIŞALT ÖĞRENME ALANI: BATI RESİM SANATI NA GENEL BAKIŞALT ÖĞRENME ALANI: BATI RESİM SANATI NA GENEL BAKIŞ

KASIM

9.HAFTA(03-09)

2 SAAT

MODERN SANAT AKIMLARI

3. Modern sanat akımlarının temsilcilerini tanır.. a)Andre Derain, Earnst Ludvig Kirshner, Pablo Picasso, Giacoma Balla, Hans Arp, Salvador Dali, Vassily Kandinsky, Jackson Pollock.

 

! Kazanım nu. : 1 Atatürk müzesi bulunmayan yerleşim merkezlerinde görsel materyallerle Atatürk müzeleri tanıtılmalıdır. ? Bu alt öğrenme alanı renkli resim uygulamaları III ile ilişkilendirilir. ? Bu alt öğrenme alanı grafik sanatlar alt öğrenme alanı ile ilişkilendirilir.

ALT ÖĞRENME ALANI: BATI RESİM SANATI NA GENEL BAKIŞ

KASIM

10.HAFTA(17-23)

2 SAAT

MODERN SANAT AKIMLARI

3. Modern sanat akımlarının temsilcilerini tanır.. b)Türk Dili ve Edebiyatı Dersi ile ilişkilendirilir.

 

 

ALT ÖĞRENME ALANI: BATI RESİM SANATI NA GENEL BAKIŞ

KASIM

11.HAFTA(24-30)

2 SAAT

GELENEKSEL TÜRK SANATLARI II

1. Geleneksel Türk sanatlarının öz ve biçim özelliklerinden yararlanan Batılı sanatçıları ve eserlerini tanır.

Geleneksel Türk sanatlarından hat, minyatür, ebru, halı, kilim sanatının; Rudolph Ernst, Gustav Klimt, Henry Matisse, Paul Klee, Wassily Kandinsky, Piet Mondrian ve Jackson Pollock’un eserleri üzerindeki etkilerinin belirlenmesi sağlanır

 

ALT ÖĞRENME ALANI: BATI RESİM SANATI NA GENEL BAKIŞ

ARALIK

12.HAFTA(01-07)

2 SAAT

GELENEKSEL TÜRK SANATLARI II

1.Geleneksel Türk sanatlarının öz ve biçim özelliklerinden yararlanan Batılı sanatçıları ve eserlerini tanır. Geleneksel Türk sanatla rından hat, minyatür, ebru halı, kilim sanatının; Rudolph Ernst,Gustav Klimt, Henry Matisse,

Öğrenciler çeşitli kaynaklardan buldukları Türk ressamlarının eserlerinin ve sanatlarının incelenerek örnek çalışmalar yapmaları istenir

Bu alt öğrenme alanı, 9. sınıf görsel sanat kültürü öğrenme alanındaki sanat eserlerini inceleme alt öğrenme alanı ile ilişkilendirilir

ALT ÖĞRENME ALANI: BATI RESİM SANATI NA GENEL BAKIŞ

ARALIK

13.HAFTA(08-14)

2 SAAT

GELENEKSEL TÜRK SANATLARI II

1.Geleneksel Türk sanatlarının öz ve biçim özelliklerinden yararlanan Batılı sanatçıları ve eserlerini tanır. Paul Klee, Wassily Kandinsky, Piet Mondrian ve Jackson Pollock’un eserleri üzerindeki etkilerinin belirlenmesi sağlanır.

 

 

ALT ÖĞRENME ALANI: BATI RESİM SANATI NA GENEL BAKIŞ

ARALIK

14.HAFTA(15-21)

2 SAAT

GELENEKSEL TÜRK SANATLARI II

1.Geleneksel Türk sanatlarının öz ve biçim özelliklerinden yararlanan Batılı sanatçıları ve eserlerini tanır.

Öğrenciler çeşitli kaynaklardan buldukları Türk sanatlarının incelenerek örnek çalışmalar yapmaları istenir. Halı, kilim seccade ve çeşitli süsleme sanatlarından esinlenerek örnek çalışmalar yapmaları istenir.

 

ALT ÖĞRENME ALANI: BATI RESİM SANATI NA GENEL BAKIŞ

ARALIK

15.HAFTA(22-28)

2 SAAT

GELENEKSEL TÜRK SANATLARI II

1.Geleneksel Türk sanatlarının öz ve biçim özelliklerinden yararlanan Batılı sanatçıları ve eserlerini tanır.

 

 

ALT ÖĞRENME ALANI: BATI RESİM SANATI NA GENEL BAKIŞ

ARALIK-OCAK

16.HAFTA(29-04)

2 SAAT

KÜLTÜREL MİRASKÜLTÜREL MİRAS

1. Atatürk’ün müzelerimi zin kurulmasındaki katkı larını açıklar.1. Atatürk’ün müzelerimi zin kurulmasındaki katkı larını açıklar.

1. “Atatürk Müzeleri” Atatürk müzelerinin isimleri öğrencilere ayrı ayrı dağıtılarak araştırma yapmaları istenir. Araştırma sonucu elde edilen dokümanlarla hazırlanan sunum dosyaları sınıf kitaplığında öğrencilerin yararlanmasına sunulur (bk. Ek 3, Müzelerin İnternet adresleri, s. 273).1. “Atatürk Müzeleri” Atatürk müzelerinin isimleri öğrencilere ayrı ayrı dağıtılarak araştırma yapmaları istenir.

 

MÜZELERDE İNCELEME VE UYGULAMA IIIMÜZELERDE İNCELEME VE UYGULAMA III

OCAK

17.HAFTA(05-11)

2 SAAT

KÜLTÜREL MİRAS

.2. Müzelerin eğitimsel işlevlerini analiz eder. a) Müze eğitimin yalnızca müze ziyaretinden ibaret olmadığı vurgulanarak ziyaret öncesinde müze ve müzede sergilenen eserler/koleksiyonlar hakkında bilgi edinmeyi, ziyaret sırasında nesne, eser ve koleksiyonların dikkatle incelenmesini, onlara has özelliklerin belirlenmesini ve benzer nitelikte nesne veya eserlerin üretimine yönelik çalışmaları içeren çeşitli etkinlikler ile ziyaret sonrasında müzede kazanılan bilgi ve tecrübelerin derslerle ve gerçek yaşamla ilişkilendirilmesine yönelik faaliyetleri kapsadığı belirtilir.

“Okulumuzu sanat galerisine dönüştürelim.” konulu bir kampanya başlatılır. Öğrenciler çeşitli kaynaklardan buldukları Türk ressamlarının eserlerinin tıpkıbasımlarını çerçeveli bir şekilde okulun uygun yerlerine asarak kalıcı sanat galerileri oluştururlar.

 

MÜZELERDE İNCELEME VE UYGULAMA III

OCAK

18.HAFTA(12-18)

2 SAAT

KÜLTÜREL MİRASKÜLTÜREL MİRAS

.3. Müze ve sanat galerilerindeki eserlerden faydalanarak özgün çalışmalar yapar..3. Müze ve sanat galerilerindeki eserlerden faydalanarak özgün çalışmalar yapar.

Arkeoloji müzesi gezisi sonrası öğrenciler gruplara ayrılarak farklı dönemlere ait eserlerin büyük boy kâğıtlar üzerine resimlerini yaparlar. Öğrenci grupları dönemlerin özelliklerini yansıtan birer drama hazırlarlar. Yapılan resimler oyunun sunumunda dekor olarak kullanılır.

 

MÜZELERDE İNCELEME VE UYGULAMA IIIMÜZELERDE İNCELEME VE UYGULAMA III

ŞUBAT

19.HAFTA(02-08)

2 SAAT

GÖRSEL SANATLARDA BİÇİMLENDİRME

1. Portrenin özelliklerini açıklar.

2.3.4.5. Öğrencilerden, (çocuk, genç, yetişkin, yaşlı) karakteristik yüz hatlarına sahip portrelerin fotoğraflarını getirmeleri istenir.

 

DESEN ÇALIŞMALARI III

ŞUBAT

20.HAFTA(09-15)

2 SAAT

GÖRSEL SANATLARDA BİÇİMLENDİRME

2. Karakteristik özellikleri vurgulayarak portre çizer.

2.3.4.5. Öğrencilerden, (çocuk, genç, yetişkin, yaşlı) karakteristik yüz hatlarına sahip portrelerin fotoğraflarını getirmeleri istenir.

 

DESEN ÇALIŞMALARI III

ŞUBAT

21.HAFTA(16-22)

2 SAAT

GÖRSEL SANATLARDA BİÇİMLENDİRME

2. Karakteristik özellikleri vurgulayarak portre çizer.

1.2.3.4.5. Öğrenciler, resim sanatçılarının otoportrelerinden oluşan bir koleksiyon hazırlarlar. Kendi otoportrelerini çizmek için, uygun ışık ve uzaklığı oluşturacak şekilde aynayı karşılarına koyarlar ya da kendi fotoğraflarından yararlanırlar.

 

DESEN ÇALIŞMALARI III

ŞUBAT-MART

22.HAFTA(23-01)

2 SAAT

GÖRSEL SANATLARDA BİÇİMLENDİRME

3. Portre çizimlerinde ölçü ve oranı kullanır.

 

 

DESEN ÇALIŞMALARI III

MART

23.HAFTA(02-08)

2 SAAT

GÖRSEL SANATLARDA BİÇİMLENDİRME

1. Grafik sanatların çeşitlerini açıklar.

Öğrencilerden grafik sanatların çeşitleri, sanatçıları ve eserleri hakkında araştırma yapmaları istenir. Araştırma sonucu elde edilen bilgiler ve eserlerin tıpkıbasımları, sınıf /okul panosunda sergilenir.

 

ALT ÖĞRENME ALANI: GRAFİK SANATLAR

MART

24.HAFTA(09-15)

2 SAAT

GÖRSEL SANATLARDA BİÇİMLENDİRME

2. Grafik tasarımların günlük hayattaki etkilerini açıklar.

İhap Hulusi, Mengü Ertel, Yurdaer Altıntaş, Bülent Erkmen, Toulouse Lautrec gibi tanınmış grafik sanatçılarından afiş örnekleri getirilerek görsel sunum araçları ile incelenir (bk. Resim 107, 108, 109, s. 260).

 

ALT ÖĞRENME ALANI: GRAFİK SANATLAR

MART

25.HAFTA(23-29)

2 SAAT

GÖRSEL SANATLARDA BİÇİMLENDİRME

3. Tanıtım amaçlı grafik uygulamaları yapar.

Öğrencilerden, seçtikleri bir objeyi (pense, makas, kozalak vd.) sınıfa getirmeleri istenir. Getirilen obje karakalem tekniği ile etüt edilir.

 

ALT ÖĞRENME ALANI: GRAFİK SANATLAR

MART-NİSAN

26.HAFTA(30-05)

2 SAAT

GÖRSEL SANATLARDA BİÇİMLENDİRME

3. Tanıtım amaçlı grafik uygulamaları yapar. .

Öğrencilerden çeşitli kurum ve kuruluşlara ait simge (amblem) ve özgün yazı (logotype) örneklerini basın yayın organlarından bulup keserek bir koleksiyon oluşturmaları, ayrıca kâğıt ambalaj ve kâğıt çanta örneklerini sınıfa getirmeleri istenir. üzerinde uygular. (bk. Resim 105, 106, s. 259)

 

ALT ÖĞRENME ALANI: GRAFİK SANATLAR

NİSAN

27.HAFTA(06-12)

2 SAAT

GÖRSEL SANATLARDA BİÇİMLENDİRME

1. Özgün baskı resim tekniklerini tanır.

1.2.3. Günümüz özgün baskı resim sanatçılarından Mustafa Aslıer’in “Sıla Halısı” adlı ağaç baskı, Süleyman Saim Tekcan’ın “Kompozisyon” adlı ipek baskı (serigrafi), Nevzat Akoral’ın “Çoban” adlı linol baskı, Mürşide İçmeli’nin kazıma (gravür) eserleri sınıfa getirilerek özgün baskı tekniklerinin özellikleri bu eserler üzerinde incelenir. İ

! Baskı teknikleri; çevre, okul, atölye, öğrenci şartları göz önüne alınarak ders öğretmeni tarafından seçilir. ! Kazanım nu. : 1 Çukur baskı, yüksek baskı ve düz baskı arasındaki fark vurgulanır.

ALT ÖĞRENME ALANI: ÖZGÜN BASKI RESİM ÇALIŞMALARI

NİSAN

28.HAFTA(13-19)

2 SAAT

GÖRSEL SANATLARDA BİÇİMLENDİRME

2. Özgün baskı resim malzemelerini tanır..

1.4.5.. Tekdizim (monotipi) baskı çalışması yapar. Cam üzerine merdane (ya da fırça, bez, sünger vb.) ile sürülen matbaa mürekkebinin (ayakkabı boyası da olabilir) oluşturduğu yüzeye sivri uçlarla istenilen desen çizilir.

 

ALT ÖĞRENME ALANI: ÖZGÜN BASKI RESİM ÇALIŞMALARI

NİSAN

29.HAFTA(20-26)

2 SAAT

GÖRSEL SANATLARDA BİÇİMLENDİRME

3. Özgün baskı resim tekniklerini çalışmalarında uygular. Okulun imkânları doğrultusunda ağaç baskı gibi geleneksel baskı tekniklerinin yanı sıra kolay biçimlendirilen çeşitli hazır malzemeler de kullanılabilir.

Kalıp (şablon) baskı çalışması yapar Çeşitli boylarda ve biçimlerde karton ya da asetattan kesilmiş şablonlar (ağaç, hayvan figürleri vb.) hazırlanır.

 

ALT ÖĞRENME ALANI: ÖZGÜN BASKI RESİM ÇALIŞMALARI

NİSAN-MAYIS

30.HAFTA(27-03)

2 SAAT

GÖRSEL SANATLARDA BİÇİMLENDİRME

3. Özgün baskı resim tekniklerini çalışmalarında uygular.

“Grafik tasarımlarda Atatürk”, “Atatürk” konulu bir kitap kapağı ya da tanıtım kitapçığı (broşür) tasarımı yapılır.

 

ALT ÖĞRENME ALANI: ÖZGÜN BASKI RESİM ÇALIŞMALARI

MAYIS

31.HAFTA(04-10)

2 SAAT

GÖRSEL SANATLARDA BİÇİMLENDİRME

1. Akrilik boya resim tekniğinde kullanılan araç gereçleri tanır.

1.2. İki gruba ayrılan öğrenciler, yağlı boya ve akrilik boya resim tekniğinin özelliklerini, kullanılan araç-gereçleri bu tekniklerin kullanıldığı sanat eserlerini araştırarak ulaştıkları bilgi ve dokümanlarla bir pano hazırlar ya da sunum yaparlar.

! Kazanım nu. : 3 Okulun fiziki donanımına göre yağlı boya ve akrilik boya tekniklerinden biri seçilerek uygulama yapılır.

ALT ÖĞRENME ALANI: RENKLİ RESİM UYGULAMALARI III

MAYIS

32.HAFTA(11-17)

2 SAAT

GÖRSEL SANATLARDA BİÇİMLENDİRME

2. Çalışmalarında akrilik boya tekniğini uygular.

1.2.3.4. Türk resim sanatında yağlı boya tekniğini kullanan ressamlardan Fahrelnisa Zeid “Soyut Kompozisyon”nu ile akrilik boya tekniğini kullanan ressamlardan Jale Yılmabaşar “İkiz İdoller” adlı eserlerinin tıpkıbasımları üzerinde yağlı boya ve akrilik boya teknik özellikleri anlatılır (bk. Resim 114, 115, s. 262).

 

ALT ÖĞRENME ALANI: RENKLİ RESİM UYGULAMALARI III

MAYIS

33.HAFTA(18-24)

2 SAAT

GÖRSEL SANATLARDA BİÇİMLENDİRME

2. Çalışmalarında akrilik boya tekniğini uygular.

3.4. Okulda uygun bir yüzeye yapılacak “Kültürel Değerlerimiz” konulu duvar resmi için sınıftaki öğrenciler arasında tasarım yarışması düzenlenir. Öğrenciler gruplara ayrılırlar

? Bu alt öğrenme alanı, 9. sınıf görsel sanat kültürü öğrenme alanındaki sanat eserlerini inceleme alt öğrenme alanı ile ilişkilendirilir. ? Bu alt öğrenme alanı 9. ve 10. sınıf renkli resim uygulamaları alt öğrenme alanı ile ilişkilendirilir.

ALT ÖĞRENME ALANI: RENKLİ RESİM UYGULAMALARI III

HAZİRAN

34.HAFTA(01-07)

2 SAAT

GÖRSEL SANATLARDA BİÇİMLENDİRME

2. Çalışmalarında akrilik boya tekniğini uygular.

 

 

ALT ÖĞRENME ALANI: RENKLİ RESİM UYGULAMALARI III

HAZİRAN

35.HAFTA(08-14)

2 SAAT

GÖRSEL SANATLARDA BİÇİMLENDİRME

Çalışmalarında yağlı boya / akrilik boya tekniğini uygular.

 

 

ALT ÖĞRENME ALANI: RENKLİ RESİM UYGULAMALARI III

HAZİRAN

36.HAFTA(15-21)

2 SAAT

GÖRSEL SANATLARDA BİÇİMLENDİRME

3. Akrilik boya tekniği ile geleneksel Türk minyatür sanatının renk ve biçim özelliklerinden yararlanarak özgün çalışmalar yapar.

Öğrenciler, tarihî çevre ve müze gezisi sonrası etkilendikleri bir eserin de içinde yer aldığı özgün kompozisyonları yağlıboya/akrilik boya tekniği ile renklendirirler.

 

ALT ÖĞRENME ALANI: RENKLİ RESİM UYGULAMALARI III

HAZİRAN

37.HAFTA(22-28)

2 SAAT

GÖRSEL SANATLARDA BİÇİMLENDİRME

3. Akrilik boya tekniği ile geleneksel Türk minyatür sanatının renk ve biçim özelliklerinden yararlanarak özgün çalışmalar yapar.

Öğrenciler, tarihî çevre ve müze gezisi sonrası etkilendikleri bir eserin de içinde yer aldığı özgün kompozisyonları yağlıboya/akrilik boya tekniği ile renklendirirler.

 

ALT ÖĞRENME ALANI: RENKLİ RESİM UYGULAMALARI III

        …………………………..  

     Görsel Sanatlar Öğretmeni

UYGUNDUR

…./…../…………

………………………

                                                                                                            OKUL MÜDÜRÜ