12.Sınıf Coğrafya 2.Dönem 1.Yazılı Soruları
12.Sınıf Coğrafya 2.Dönem 1.Yazılı Soruları WORD İndir
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI
……………………………………………………… LİSESİ
12.SINIF COĞRAFYA DERSİ
2.DÖNEM 1.ORTAK YAZILI YOKLAMA SINAV SORULARI
AD: SOYAD: SINIF: NO:
1. Küresel ticaretin (uluslararası ticaretin) ortaya çıkmasını sağlayan iki temel faktörü (kaynak ve maliyetler açısından) açıklayınız.
2. Serbest Ticaret Bölgeleri kavramını tanımlayınız. Bu bölgelerin, uluslararası ticaretin ve ülke ekonomisinin gelişmesine sağladığı iki temel katkıyı (bürokrasi ve vergi açısından) belirtiniz.
3. Küresel ticarette hacim ve değer açısından en önemli iki temel mal grubunu belirtiniz. Bu mal gruplarının üretim ve tüketim bölgeleri arasındaki temel farkı açıklayınız.
4. Ulaşım sistemlerinin, küresel ticaretin gelişmesindeki rolünü açıklayınız. Ulaşım sistemlerindeki gelişmelerin, ürünlerin maliyetleri ve erişilebilirliği üzerindeki etkilerini belirtiniz.
5. Ulaşım sistemlerinden deniz yolu ve hava yolu taşımacılığını, taşınan yükün maliyeti ve hızı açısından karşılaştırarak açıklayınız.
6. Süveyş Kanalı, Panama Kanalı ve Macellan Boğazı gibi önemli deniz ticaret yollarının küresel ticaretteki önemini, güzergâhları kısaltma ve maliyet düşürme açısından açıklayınız.
7. Türkiye'nin Asya, Avrupa ve Afrika kıtaları arasındaki konumu, küresel ulaşım ve ticaret açısından ne anlama gelir? Türkiye'nin sahip olduğu iki önemli boğazın (İstanbul ve Çanakkale) küresel ticaretteki rolünü açıklayınız.
8. Bölgesel kalkınma projelerinin (örneğin GAP, KOP) temel amacını tanımlayınız. Bu projelerin, bölge içinde göç üzerindeki etkisini (çekim merkezi olma) açıklayınız.
9. Küresel ticaretin, sadece ekonomik değil aynı zamanda kültürel etkileşimi de nasıl sağladığını açıklayınız. Kültürel etkileşimin, ülkelerin tüketim alışkanlıkları üzerindeki etkisini belirtiniz.
10. Günümüzde hızla gelişen E-Ticaretin (elektronik ticaret), küresel ticaret üzerindeki iki temel etkisini (mesafe ve küçük işletmeler açısından) açıklayınız.
NOT: Her sorunun doğru ve tam cevabı 10 puandır. Sınav süresi 40 dakikadır. Başarılar.
…………………… Coğrafya Öğretmeni
Cevap Anahtarı
1. Küresel Ticaretin Temel Faktörleri (10 Puan)
Doğal Kaynaklarda Eşitsizlik: Dünya üzerindeki ülkeler arasında hammadde ve enerji kaynaklarının (petrol, mineraller, tarım ürünleri) dağılımının eşit olmaması.
Üretim Maliyetlerindeki Farklılıklar: Ülkelerin iş gücü, teknoloji ve sermaye gibi faktörler nedeniyle belirli ürünleri diğerlerine göre daha düşük maliyetle üretebilmesi (karşılaştırmalı üstünlük).
2. Serbest Ticaret Bölgesi (10 Puan)
· Tanım: Bir ülkenin siyasî sınırları içinde olmasına rağmen, gümrük vergisi, kota ve bürokratik işlemler gibi dış ticaret düzenlemeleri açısından özel statüye sahip olan, ihracata yönelik faaliyetlerin geliştirildiği alanlardır.
· Katkıları:
Bürokrasi: İhracat ve ithalat işlemlerinde daha az bürokrasi ve daha hızlı işlem imkânı sunarak ticareti kolaylaştırmak.
Vergi Avantajı: Genellikle gümrük vergisi ve kurumlar vergisi gibi vergilerden muafiyet sağlayarak yatırım ve ticareti teşvik etmek.
3. Başlıca Küresel Ticaret Ürünleri (10 Puan)
· İki Temel Mal Grubu: Sanayi Ürünleri (otomotiv, makine, elektronik) ve Enerji Kaynakları (petrol, doğalgaz).
· Fark: Sanayi ürünleri ticareti genellikle gelişmiş ülkeler arasında yoğunlaşırken; Enerji kaynakları ticareti genellikle üreten (gelişmekte olan/petrol zengini) ülkelerden tüketen (gelişmiş sanayi) ülkelere doğrudur.
4. Ulaşım Sistemlerinin Önemi (10 Puan) Ulaşım sistemleri, üretilen mal ve hizmetlerin üreticiden tüketiciye hızlı, güvenli ve ekonomik bir şekilde ulaştırılmasını sağlayarak ticarete olanak tanır.
· Etkileri: Gelişmiş ulaşım sistemleri, ürünlerin taşıma maliyetlerini düşürür ve malların coğrafi olarak uzak pazarlara bile erişilebilirliğini artırır.
5. Deniz Yolu ve Hava Yolu Karşılaştırması (10 Puan)
· Deniz Yolu: Taşıma maliyeti diğer yollara göre en düşüktür ve en fazla yük taşıma kapasitesine sahiptir. Ancak, hızı en yavaş olan ulaşım sistemidir.
· Hava Yolu: Taşıma hızı en yüksek olan sistemdir, özellikle değerli ve acil ürünler için kullanılır. Ancak, maliyeti en yüksek olan ve taşıma kapasitesi en düşük olan sistemdir.
6. Önemli Deniz Ticaret Yolları (10 Puan) Önemli deniz ticaret yolları, kıtalar arasındaki mesafeleri kısaltarak gemilerin daha az yakıt tüketmesini ve daha kısa sürede varmasını sağlar. Bu durum, küresel ticaretin lojistik maliyetlerini önemli ölçüde düşürür ve ticaret hacmini artırır.
7. Türkiye'nin Jeopolitik Konumu ve Ulaşım (10 Puan) Türkiye'nin konumu, ülkeyi Avrupa, Asya ve Orta Doğu arasındaki enerji ve ticaret koridorlarının kesişim noktası yapar.
· Boğazların Rolü: İstanbul ve Çanakkale boğazları, Karadeniz'e kıyısı olan ülkelerin dünya denizlerine açılmasında kullanılan tek doğal geçit olması nedeniyle stratejik öneme sahiptir. Bu, küresel deniz ticaretinin akışını kontrol eden hayati bir kilit nokta olmasını sağlar.
8. Bölgesel Kalkınma Projeleri (10 Puan)
· Temel Amaç: Bölgesel kalkınma projeleri, ekonomik ve sosyal gelişmişlik açısından diğer bölgelerin gerisinde kalmış olan coğrafyalarda kaynakları harekete geçirerek bölgenin ekonomik yapısını güçlendirmeyi ve bölgeler arası gelişmişlik farkını azaltmayı amaçlar.
· Göç Etkisi: Bu projeler, bölgede yeni iş imkânları yaratarak bölgeyi cazip hale getirir ve dışarıya olan göçü azaltırken, bölgeyi tersine göç için bir çekim merkezi haline getirir.
9. Kültürel Etkileşim ve Ticaret (10 Puan) Küresel ticaret, ürünlerin ve hizmetlerin yanı sıra fikirlerin, modanın ve yaşam tarzlarının da uluslararası alanda yayılmasını sağlar.
· Tüketim Alışkanlıkları Etkisi: Ticaretin yayılmasıyla farklı kültürlere ait yiyecekler, giyim tarzları ve teknolojik ürünler diğer ülkelere girer; bu da yerel halkın tüketim alışkanlıklarının küresel trendlere doğru değişmesine neden olur.
10. E-Ticaretin Küresel Ticarete Etkisi (10 Puan)
Mesafe Etkisi: E-ticaret, coğrafi mesafelerin ticaret üzerindeki engelleyici etkisini büyük ölçüde ortadan kaldırarak, küçük bir işletmenin bile küresel pazara doğrudan ulaşmasını mümkün kılar.
Küçük İşletmeler Açısından: Geleneksel ihracat süreçlerinin yüksek maliyetlerini ve zorlu bürokrasisini aşmalarına yardımcı olarak, küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ'ler) küresel ticarete katılımını kolaylaştırır.