10.Sınıf Tarih 2.Dönem 2.Yazılı Soruları


10.Sınıf Tarih 2.Dönem 2.Yazılı Soruları WORD İndir

2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM  YILI
………………………………………………………  LİSESİ   

10.SINIF TARİH DERSİ

2.DÖNEM  2.ORTAK YAZILI YOKLAMA  SINAV SORULARI
AD:                              SOYAD:                 SINIF:                        NO:

 

SORU 1: (ÇIKTI: TAR.10.3.1.): İstanbul’un Fetih içeride ve dışarıda muazzam sonuçlar doğurmuştur. Genç Mehmed’i benzersiz bir itibar ile “Fatih” yapan Fetih, Osmanlı Devleti’nin dünya görüşünü, ideal ve iddialarını da baştan ayağa yeniden şekillendirmiştir. İstanbul, Müslüman Türkler tarafından cihan hakimiyetinin başlangıcı olarak görülmüş ve ‘kızıl elmanın evi’ şeklinde ifade edilmiştir.

Bu bilgiler ve yandaki görselden yola çıkarak İstanbul’un Fethi’nin Osmanlının cihan devleti haline gelmesindeki rolünü açıklayınız.

CEVAP 1: İstanbul’un Fethi Osmanlı Devleti’nin cihan devleti olma yolundaki en büyük adım olarak görülmüştür. Osmanlıya yeni ve büyük ufuklar kazandıran Fetih Türkler için cihan hakimiyetinin ve yeni fetihlerin de başlangıcı sayılmıştır.

 

SORU 2: (ÇIKTI: TAR.10.3.2.):

Kanunnamesi ile kardeş katlinden, müsadere usulüne, cariyelerle evlenmeden, padişah ailesinin Topkapı Sarayı’na alınmayıp Eski Saray’da bırakılmasına kadar birçok konuda devlet yönetim teşkilatı yeniden organize edilerek sağlam temeller üzerinde klasik yapısına kavuşmuştur.

Bu bilgiler ve yandaki görsele göre Fatih Kanunnamesi ile Osmanlı Devleti’nde yönetim anlayışında meydana gelen değişimi açıklayınız. (10 puan)

CEVAP 2: Fatih Kanunnamesi ile yapılan duygusallıktan uzak, akıl dolu düzenlemelerle Osmanlı Devleti’nin merkezi otoritesinin artırılması ve padişahın mutlak güç haline getirilmesi sağlanmıştır.

 

SORU 3: (ÇIKTI: TAR.10.3.2.): Osmanlı yönetim ve ordu yapısında değişime önderlik eden, görevleri ve mensupları verilen divan-ı hümayunda temsil edilen üç yönetici sınıfı tablodaki yerine yazınız.

CEVAP 3:

1- Seyfiye

Devletin idari ve askeri işlerini yürütürler. Veziriazam, Vezirler, Yeniçeri Ağası, Kaptan-ı Derya bu sınıfta yer alır.

2- İlmiye

Eğitim, hukuk, din ve kültür işlerini yürütürler. Rumeli ve Anadolu Kazaskerleri bu sınıftadır.

3- Kalemiye

Mali işleri, resmi yazışmaları ve dış işlerini yürütürler. Nişancı, Rumeli ve Anadolu Defterdarları

 

SORU 4: (ÇIKTI: TAR.10.3.2.): XV. yüzyıl ortalarından itibaren bir cihan devleti olmayı başaran Osmanlı Devleti, çağının en ileri, en disiplinli ve düzenli ordularını kurmayı başarmıştır. Bu özelliğini de XVII. yüzyıla kadar devam ettirmeyi başarmıştır.

Bu bilgiler ve yandaki görselden de yararlanarak Osmanlı ordusunda değişim ve sürekliliği sağlayan özellikler neler olabilir? Açıklayınız.

 

CEVAP 4: Osmanlı ordusu, askerî teknolojiye hakimiyet olma, seri üretim yapma kapasitesi, finans kaynakları, sevk ve idare becerisi değişim ve sürekliliği sağlayarak Avrupalı rakipleri karşısında açık bir üstünlüğe sahip olmayı başarmıştır.

SORU 5: (ÇIKTI: TAR.10.3.3.): Sömürgeci Keşiflerle Avrupalılar, yeni kıta, kültür, bitki ve hayvan türlerini öğrenmişlerdir. Ayrıca keşfettikleri Afrika ve Amerika gibi yerlerin kaynaklarını sömürmüşlerdir. Bu bilgiler ve yandaki görselden hareketle Sömürgeci Keşiflerin Avrupalılara etkilerini açıklayınız.

CEVAP 5: Sömürgecilikle zenginleşen Avrupalılar, öğrendikleriyle de dünyaya bakış açılarını değiştirmişlerdir.

SORU 6: (ÇIKTI: TAR.10.3.3.): Önce Portekiz, sonra İspanya, İngiltere, Fransa ve Hollanda gibi ülkeler kurdukları uluslararası şirketlerle sömürge düzeni kurdukları ülkelerin insanlarını da köleleştirmiş ve milyonlarca insan köle ticareti ile satılmıştır.

Bu bilgiler ve yandaki görsele göre Sömürgeci Avrupalıların köle ticaretini açıklayınız.

CEVAP 6: Sömürgeci Avrupalılar tarafından 12 ile 15 milyon civarı insan Amerika ve Avrupa’ya satılarak götürülmüş, 1,8 milyon insan bu yolculuk sırasında hastalık, açlık, katledilme gibi sebeplerle ölmüş ve kalan insanlarda insanlık dışı şartlarda çalıştırılmıştır.

 

SORU 7: (ÇIKTI: TAR.10.3.3.): Rönesans XV ve XVI. yüzyılda İtalya’da başlayıp Avrupa’ya yayılan; sanat, edebiyat, bilim ve düşünce alanında yeniliklerin görüldüğü kültürel bir uyanış hareketidir.

Bu bilgiler ve yandaki görselden yararlanarak Rönesans’ın sonuçları ile ilgili neler söylenebilir? Açıklayınız.

CEVAP 7: Rönesans sonucunda akıl, bilim, öne çıkmış, edebiyat, sanat ve mimari gelişmiştir. Böylece yeni bir Avrupa şekillenmeye başlamıştır.

 

SORU 8: (ÇIKTI: TAR.10.3.4.): İstanbul'un Fethi'nden sonra askeri, siyasi, coğrafi, ekonomik ve nüfus gücü bakımından bir cihan devleti haline gelen Osmanlı Devleti XVI. yüzyılın ikinci yarısından itibaren devletin idari, mali ve yapısında önemli değişimler yaşandı ve eski gücünden uzaklaşmaya başlamıştır.

Bu bilgilerden yola çıkarak Osmanlı Devleti’nin eski gücünden uzaklaşmaya başlamasının nedenlerini yazınız.

 

CEVAP 8: Sancağa çıkmanın terkedilmesiyle tecrübesiz padişahların tahta çıkması, merkezi otoritenin zayıflaması, tımar sisteminin bozulmasıyla, taşrada idari, askeri ve ekonomik sistemin zaafa uğraması, sömürgeci keşiler ve kapitülasyonların Osmanlı maliyesini zarar sokması gibi nedenler etkili olmuştur.

 

SORU 9: (ÇIKTI: TAR.10.3.4.): III. Murad Han Dönemi’nde “Beylerbeyi Vakası” adıyla Yeniçeri İsyanlarının çıkmasında tağşiş uygulamasıyla akçenin ayarının düşürülmesi, yeniçerilerin ayarı düşük akçeden maaş almak istememesi ve esnafın ayrı düşük akçeyi kabul etmemesi üzerine çıkmıştır.

Buna göre Yeniçeri İsyanlarının çıkmasında etkili olan mali nedenleri açıklayınız.

CEVAP 9: Osmanlı parasının değerinin düşürülmesi, yeniçerilerin ulufe (yeniçeri maaşı) alımında ayarı düşük akçeyi akbul etmemesi ve piyasanın bu parasal uygulamalara karşı çıkması.

 

SORU 10: (ÇIKTI: TAR.10.3.4.): Celâli İsyanları Anadolu’da uzun süre devam etmiş, halkın sosyoekonomik yapısını ve güvenliğini olumsuz etkilemiştir.

Bu bilgiler ve yandaki görselden de yararlanarak göre Celâli İsyanlarının sonuçlarını açıklayınız.

CEVAP 10: Köylerde asayiş ve güven kalmamıştır. Eşkıyalık eylemleri artmıştır. Üretim düzeni bozulmuştur. “Büyük Kaçgun” köyden kente göçler yaşanmıştır. Anadolu köy ve şehirlerinde sosyo ekonomik sorunlar artmıştır.

 

 

SORU 11: (ÇIKTI: TAR.10.3.5.): T.C. Merkez Bankası tarafından Buhurizade Mustafa Efendi (Itri)’nin 100 TL’nin üzerine görseli konulmuştur.

Bu bilgiler ve görselden yola çıkarak Buhurizade Mustafa Efendi’nin görselinin paranın üzerine konulma sebeplerini açıklayınız.

CEVAP 11: Buhurizade Mustafa Efendi’nin günümüzde bu kadar önemli olarak görülmesinde iki önemli özelliği etkili olmuştur. Birincisi günümüzde de bayramlarda söylenen Bayram Tekbiri (Teşrik Tekbiri) denilen eseri, ikincisi de klasik Türk müziğinin kurucusu olmasıdır.

 

NOT: Her sorunun doğru ve tam cevabı 10 puandır. Sınav süresi 40 dakikadır. Başarılar.                                                         

                                               ……………………                                                                                                                                                       Tarih Öğretmeni