10.Sınıf Biyoloji 1.Dönem 1.Yazılı Soruları
10.Sınıf Biyoloji 1.Dönem 1.Yazılı Soruları WORD İndir
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI
……………………………………………………… LİSESİ
10.SINIF BİYOLOJİ DERSİ
1.DÖNEM 1.ORTAK YAZILI YOKLAMA SINAV SORULARI
AD: SOYAD: SINIF: NO:
1)ATP hücrede kullanıldıktan sonra ADP ve P’ye dönüşür. Bu durum geri dönüşümlüdür.
Bu olay neden canlılar için önemlidir? Hücrede ATP’nin sürekli yeniden üretilmesi neden gereklidir? 3 madde ile açıklayınız?
2)Bir öğrenci sabah kahvaltı yapmadan okula gelir ve gün boyunca kendini halsiz hisseder. Öğretmeni, “Vücudunda enerji üretimi azalmış olabilir” der. Bu öğrencinin kendini yorgun hissetmesinin ATP ile ilişkisini açıklayınız. Hücresel düzeyde bu durumda neler oluyor olabilir? sorusunun cevabı nedir?
3 ) Derin denizlerde, güneş ışığının ulaşmadığı ortamlarda yaşayan bazı bakteriler, amonyak gibi inorganik maddeleri oksitleyerek enerji elde eder ve organik madde üretir. Bu canlıların yaşadığı ortamlarda ışık olmadığından fotosentez yapmaları mümkün değildir. Buna rağmen nasıl organik madde üretebildiklerini ve bu sürecin adını açıklayınız.
4) Son yıllarda ormanların azalması, dünya genelinde atmosferdeki karbondioksit oranının artmasına neden olmaktadır. Fotosentezle bu durum arasında nasıl bir ilişki vardır? Ormanların azalması fotosentez sürecini ve atmosferdeki CO₂ dengesini nasıl etkiler? Açıklayınız.
5) Bir öğrenci, su bitkisinin fotosentez hızını ölçmek için ışık şiddetini değiştirerek deney yapıyor. Işık şiddeti arttıkça çıkan oksijen kabarcığı sayısının da arttığı, fakat belli bir noktadan sonra sabit kaldığı gözlemleniyor.
Bu deneyde fotosentez hızı neden belli bir ışık şiddetinden sonra sabit kalmış olabilir? Açıklayınız.
6) Bir araştırmacı, laboratuvar ortamında bir bitki hücresini karanlıkta bırakır ve karbondioksit ile su vererek fotosentez sürecini incelemeye çalışır. Aynı zamanda ortamda daha önce ışıkta üretilmiş ATP ve NADPH'nin var olduğu tespit edilir.
Bu ortamda bitki fotosentezin ışıktan bağımsız evresini sürdürebilir mi? Cevabınızı bu evrede gerçekleşen olaylar ve gerekli maddeler açısından açıklayınız.
7) Calvin döngüsünde ortaya çıkan glikoz dışında hangi moleküller oluşur?
8) Bir bitkide karanlık evre reaksiyonlarının gerçekleşmesi için gerekli koşullar nelerdir? Bu koşullar sağlanmadığında ne olur?
NOT: 1. ve 8. soru 20 puan, diğerleri 10 puandır. Sınav süresi 40 dakikadır. Başarılar.
……………………
Biyoloji Öğretmeni
CEVAP ANAHTARI
1)Enerji Sürekliliği Sağlanır:
Hücrede gerçekleşen tüm yaşamsal olaylar (kas kasılması, protein sentezi, aktif taşıma vb.) ATP ile gerçekleşir. ATP sürekli yenilenmezse bu olaylar durur ve hücre işlevlerini yerine getiremez.
ATP Depolanamaz, Sürekli Tüketilir:
ATP hücrede depolanmaz, üretildiği anda hızla kullanılır. Bu yüzden hücre, ihtiyaç duyduğu her an ATP üretmek zorundadır.
Hayatî Fonksiyonların Devamı İçin Gereklidir:
Sinir iletimi, kas hareketi ve hücre bölünmesi gibi yaşamsal faaliyetlerin devamı için ATP’nin sürekli dönüşümlü olarak yeniden üretilmesi gerekir. Aksi takdirde hücre ölür.
2)Vücudun enerji ihtiyacını karşılayan temel molekül ATP'dir (Adenozin Trifosfat). ATP, hücrelerde besinlerin (özellikle glikozun) oksijenle parçalanması sonucu üretilir. Öğrenci sabah kahvaltı yapmadığı için vücudu yeterli miktarda glikoz gibi enerji kaynaklarına ulaşamaz. Bu durumda hücrelerde ATP üretimi azalır.
3 ) Bu canlılar, güneş ışığına ihtiyaç duymadan enerji üretip organik madde sentezleyebildikleri için fotosentez yapamazlar. Ancak enerji kaynağı olarak inorganik maddeleri (örneğin amonyak, hidrojen sülfür) kullanırlar.
Bu canlılar, bu maddeleri oksitleyerek kimyasal enerji elde eder ve bu enerjiyi kullanarak karbondioksitten organik madde üretirler.
Bu sürecin adı kemosentezdir.
4) Fotosentez, bitkilerin karbondioksit (CO₂) ve suyu kullanarak besin ve oksijen ürettiği bir süreçtir. Bu süreçte bitkiler, atmosferdeki CO₂’yi alır ve böylece havadaki karbondioksit miktarını dengede tutar.
Ormanlar azalınca:
- Fotosentez yapan bitki sayısı azalır.
Bu da atmosferden alınan CO₂ miktarının düşmesine neden olur. - CO₂ birikimi artar.
Çünkü atmosferdeki fazla karbondioksiti temizleyecek yeterli bitki kalmaz. - Küresel ısınma hızlanabilir.
Karbondioksit bir sera gazıdır. Fazla CO₂, dünya sıcaklığının artmasına neden olabilir.
5) Işık şiddeti belli bir düzeyin üzerine çıktığında, fotosentez hızının sabit kalmasının nedeni, artık fotosentezi sınırlayan başka faktörlerin (CO₂ miktarı, sıcaklık, enzim etkinliği, klorofil miktarı) devreye girmesidir.
6) Evet, bitki hücresi karanlıkta fotosentezin ışıktan bağımsız evresini sürdürebilir. Çünkü ışıktan bağımsız evrede (Calvin döngüsü), ışık enerjisi doğrudan kullanılmaz. Bu evrede karbon dioksit, ATP ve NADPH kullanılarak organik maddeler (örneğin glikoz) sentezlenir.
Ortamdaki ATP ve NADPH, önceki ışık evresinde üretilmişse, hücre karanlıkta bile karbondioksiti alarak bu evreyi tamamlayabilir. Ancak ATP ve NADPH tükendiğinde, ışık evresi gerçekleşmediği için fotosentez durur.
7) Gliserol, vitamin, aminoasit
8) Karanlık evre reaksiyonlarının gerçekleşmesi için gerekli koşullar:
1. ATP ve NADPH varlığı:
Karanlık evre (Calvin döngüsü) ATP ve NADPH moleküllerine ihtiyaç duyar. Bu moleküller, fotosentezin ışık evresinde üretilir ve karbondioksitin indirgenmesi için enerji ve elektron kaynağı sağlar.
2. Karbondioksit (CO₂) varlığı:
Karanlık evrede karbon fiksasyonu gerçekleşir. Bu yüzden ortamda yeterli karbondioksit bulunmalıdır.
3. Uygun enzim aktivitesi ve sıcaklık:
Calvin döngüsünde rol alan enzimlerin (örneğin Rubisco enzimi) çalışabilmesi için uygun sıcaklık ve pH koşulları gereklidir.
Koşullar sağlanmadığında ne olur?
- ATP ve NADPH eksikse, karanlık evre reaksiyonları durur çünkü enerji ve elektron kaynağı olmaz.
- Karbondioksit yetersizse karbon fiksasyonu gerçekleşmez, organik madde üretimi azalır veya durur.
- Enzimlerin çalışması için uygun sıcaklık olmazsa reaksiyonlar yavaşlar veya durur.
Sonuç olarak, karanlık evrede organik madde üretimi durur ve fotosentez tamamlanamaz.